Przewodnik dla początkujących

Odkryj świat Dungeons & Dragons krok po kroku. Nasz przewodnik przeprowadzi Cię przez podstawy gry, tworzenie postaci i pierwsze sesje.

Czym jest D&D?

Dungeons & Dragons (D&D) to fabularna gra towarzyska (RPG - Role Playing Game), w której gracze wcielają się w stworzone przez siebie postacie i wspólnie przeżywają przygody w świecie fantasy.

W przeciwieństwie do tradycyjnych gier planszowych czy komputerowych, D&D oferuje niemal nieograniczoną swobodę działania. Możesz rozmawiać z dowolnymi postaciami, eksplorować każdy zakątek świata i próbować praktycznie wszystkiego, co przyjdzie ci do głowy.

Kluczowe elementy gry:

  • Mistrz Gry (MG) - osoba prowadząca narrację, opisująca świat, kontrolująca postacie niezależne i decydująca o konsekwencjach działań graczy
  • Gracze - osoby wcielające się w stworzone przez siebie postacie, podejmujące decyzje i wchodzące w interakcje ze światem gry
  • Kości - używane do wprowadzenia elementu losowości i określenia sukcesu lub porażki akcji podejmowanych przez graczy
  • Zasady - zbiór reguł określających mechanikę gry, ale służących przede wszystkim jako wsparcie dla opowiadanej historii
Podręcznik gracza D&D

Podstawowe zasady

Zrozumienie podstawowych mechanik D&D jest kluczem do płynnej i satysfakcjonującej rozgrywki. Oto najważniejsze elementy, które musisz znać.

Rzuty kośćmi

W D&D używa się różnych kości wielościennych, oznaczanych literą "k" i liczbą ścian, np. k20 (kość dwudziestościenna), k12, k10, k8, k6, k4. Najważniejsza jest kość k20, używana do testów umiejętności, ataków i rzutów obronnych.

Podstawowe typy rzutów:

  • Test umiejętności - k20 + modyfikator cechy + ewentualny bonus z biegłości
  • Rzut obronny - k20 + modyfikator cechy + ewentualny bonus z biegłości
  • Rzut na atak - k20 + modyfikator cechy + ewentualny bonus z biegłości
  • Rzut na obrażenia - zależny od broni/zaklęcia (np. 2k6 + modyfikator siły)

Klasa Pancerza (KP) i Punkty Wytrzymałości (PW)

Klasa Pancerza (KP) określa, jak trudno trafić twoją postać. Im wyższa KP, tym trudniej cię zranić.

Punkty Wytrzymałości (PW) reprezentują zdolność postaci do absorbowania obrażeń przed utratą przytomności. Gdy PW spadną do 0, postać jest nieprzytomna i może umrzeć, jeśli nie otrzyma pomocy.

Inicjatywa i tura

Walka w D&D toczy się w rundach, gdzie każda postać działa zgodnie z kolejnością inicjatywy (rzut k20 + modyfikator zręczności).

Podczas swojej tury możesz:

  • Wykonać akcję - atak, rzucenie zaklęcia, sprint, ukrycie się, itp.
  • Wykonać akcję dodatkową - jeśli masz zdolność, która na to pozwala
  • Poruszyć się - na odległość równą twojej szybkości
  • Wykonać interakcję z przedmiotem - wyciągnąć broń, otworzyć drzwi, itp.

Cechy postaci

Każda postać ma sześć podstawowych cech, które określają jej naturalne zdolności:

  • Siła (S) - określa siłę fizyczną, zdolność do podnoszenia, pchania, ataki wręcz
  • Zręczność (ZR) - określa zwinność, refleks, równowagę, ataki dystansowe
  • Kondycja (KON) - określa wytrzymałość, zdrowie, odporność na truciznę
  • Inteligencja (INT) - określa rozumowanie, pamięć, logikę
  • Mądrość (MD) - określa percepcję, intuicję, wyczucie
  • Charyzma (CHA) - określa siłę osobowości, zdolność przekonywania

Przykładowy test umiejętności

Scenariusz: Twoja postać próbuje wspiąć się na stromą ścianę.

  1. MG ustala Stopień Trudności (ST) - powiedzmy, że to 15
  2. Rzucasz k20 i dodajesz swój modyfikator Siły (powiedzmy +2)
  3. Jeśli masz biegłość w Atletyce, dodajesz też bonus z biegłości (powiedzmy +2)
  4. Wynik: 12 (rzut kością) + 2 (mod. Siły) + 2 (biegłość) = 16
  5. 16 > 15, więc test zakończony sukcesem - wspinasz się na ścianę!

Tworzenie postaci - krok po kroku

Tworzenie postaci to proces, w którym definiujesz, kim będziesz w świecie fantasy. Poniżej przedstawiamy szczegółowy przewodnik, który przeprowadzi Cię przez ten proces.

Krok 1: Wybór rasy

Rasa określa podstawowe cechy fizyczne i kulturowe Twojej postaci, a także daje specjalne zdolności i bonusy do cech.

Popularne rasy w D&D:

  • Człowiek - wszechstronny, otrzymuje +1 do wszystkich cech lub +1 do dwóch cech i dodatkową umiejętność
  • Elf - zwinny, długowieczny, odporny na urok, widzi w ciemności, +2 do Zręczności
  • Krasnolud - wytrzymały, odporny na trucizny, widzi w ciemności, +2 do Kondycji
  • Półelf - łączy cechy elfów i ludzi, +2 do Charyzmy, +1 do dwóch innych cech
  • Półork - silny, wytrzymały, widzi w ciemności, +2 do Siły, +1 do Kondycji
  • Niziołek - zwinny, szczęśliwy, może przechodzić przez przestrzeń zajętą przez większe istoty, +2 do Zręczności

Wybierając rasę, zastanów się, jaki styl gry preferujesz i jaka historia byłaby interesująca dla Twojej postaci.

Krok 2: Wybór klasy

Klasa określa główne zdolności, umiejętności i rozwój Twojej postaci. To najważniejszy wybór, który definiuje, jak będziesz grać.

Podstawowe klasy w D&D:

  • Wojownik - mistrz walki bronią, wytrzymały, wszechstronny w boju
  • Czarodziej - potężny użytkownik magii, szeroki wachlarz zaklęć, ale fizycznie słaby
  • Łotrzyk - specjalista od skradania, pułapek i precyzyjnych ataków
  • Kleryk - kanał boskiej mocy, może leczyć i wspierać sojuszników lub atakować wrogów
  • Bard - wszechstronny artysta, łączy magię, walkę i umiejętności społeczne
  • Druid - strażnik natury, może zmieniać kształt i kontrolować żywioły
  • Barbarzyńca - dziki wojownik, który czerpie siłę z gniewu
  • Paladyn - święty wojownik łączący umiejętności walki z boską mocą

Wybierz klasę, która pasuje do Twojego preferowanego stylu gry - czy wolisz być w centrum walki, wspierać z dystansu, czy może używać magii?

Krok 3: Określenie cech

Wartości cech (od 3 do 18, gdzie 10-11 to średnia) określają naturalne zdolności Twojej postaci. Można je określić na kilka sposobów:

Metody generowania cech:

  1. Rzuty kośćmi - rzucasz 4k6 i sumujesz 3 najwyższe wyniki, powtarzasz 6 razy
  2. Zestaw standardowy - używasz wartości: 15, 14, 13, 12, 10, 8
  3. Punkty umiejętności - otrzymujesz pulę punktów do rozdzielenia według tabeli

Następnie przypisujesz wartości do poszczególnych cech, uwzględniając bonusy rasowe. Każda klasa ma cechy "kluczowe", które warto mieć wysokie:

  • Wojownik, Barbarzyńca - Siła (lub Zręczność dla niektórych stylów)
  • Łotrzyk - Zręczność
  • Czarodziej - Inteligencja
  • Kleryk - Mądrość
  • Bard, Paladyn - Charyzma

Kondycja jest ważna dla każdej postaci, ponieważ wpływa na Punkty Wytrzymałości.

Krok 4: Wybór pochodzenia

Pochodzenie (background) określa, kim była Twoja postać przed rozpoczęciem przygody. Daje to dodatkowe umiejętności, narzędzia, języki i elementy historii.

Przykładowe pochodzenia:

  • Akolita - osoba wychowana w świątyni lub zakonie
  • Przestępca - były złodziej, przemytnik lub członek gildii złodziei
  • Ludowy bohater - zwykła osoba, która stanęła w obronie swojej społeczności
  • Szlachcic - członek arystokracji lub rodziny królewskiej
  • Żołnierz - weteran służby w armii lub milicji
  • Pustelnik - osoba, która żyła w odosobnieniu, szukając oświecenia

Pochodzenie to świetny sposób na nadanie głębi Twojej postaci i wyjaśnienie, skąd ma określone umiejętności. Może też być źródłem pomysłów na odgrywanie roli.

Krok 5: Wybór ekwipunku

Każda klasa ma startowy ekwipunek lub możliwość zakupu własnego za początkowe złoto. Typowy ekwipunek obejmuje:

  • Broń - zależna od klasy i umiejętności
  • Zbroję - odpowiednią do klasy
  • Narzędzia - związane z umiejętnościami i pochodzeniem
  • Plecak z podstawowymi przedmiotami - racje żywnościowe, śpiwór, krzesiwo, itp.
  • Symbole religijne, komponenty do zaklęć - dla postaci używających magii

Nie przejmuj się zbytnio szczegółami ekwipunku na początku - możesz dokupić potrzebne przedmioty w trakcie gry.

Krok 6: Finalizacja postaci

Ostatni krok to dopracowanie szczegółów i wypełnienie karty postaci:

  • Oblicz modyfikatory cech - (wartość cechy - 10) / 2, zaokrąglając w dół
  • Oblicz Klasę Pancerza (KP) - zależnie od zbroi i modyfikatora ZR
  • Oblicz Punkty Wytrzymałości (PW) - maksymalna wartość kości Wytrzymałości twojej klasy + modyfikator KON
  • Zaznacz biegłości - w broniach, zbrojach, narzędziach, umiejętnościach i rzutach obronnych
  • Zapisz specjalne zdolności - z rasy, klasy i pochodzenia
  • Wybierz charakter - tendencje moralne i etyczne twojej postaci
  • Opracuj historię postaci - skąd pochodzi, co ją motywuje, jakie ma cele

Warto też przemyśleć osobowość postaci - jej cechy charakteru, ideały, więzi i słabości, które będą kierować twoimi decyzjami podczas gry.

Pobierz pustą kartę postaci
Sesja D&D w trakcie

Porady na pierwszą sesję

Pierwsza sesja D&D może być ekscytująca, ale też nieco onieśmielająca. Oto kilka porad, które pomogą Ci dobrze się przygotować i czerpać przyjemność z gry.

Przed sesją:

  • Zapoznaj się z podstawowymi zasadami - nie musisz znać wszystkiego, ale podstawy walki i testów umiejętności są kluczowe
  • Przygotuj kartę postaci - wypełnij ją wcześniej, aby nie tracić czasu podczas sesji
  • Przynieś własne kości - choć zwykle Mistrz Gry ma zapasowe, posiadanie własnego zestawu jest wygodne
  • Przynieś notatnik - do zapisywania ważnych informacji, nazw postaci, zadań, itp.

Podczas sesji:

  • Nie bój się zadawać pytań - wszyscy kiedyś byli początkujący, a społeczność D&D jest zwykle bardzo pomocna
  • Opisuj swoje działania - zamiast "atakuję goblina", spróbuj "wykonuję szybki zamach mieczem, celując w nogi goblina"
  • Współpracuj z drużyną - D&D to gra zespołowa, a najlepsze przygody wynikają ze współpracy
  • Bądź otwarty na improwizację - czasem najzabawniejsze momenty wynikają z nieoczekiwanych decyzji
  • Szanuj czas innych graczy - bądź przygotowany na swoją turę, aby gra płynnie się toczyła

Pamiętaj, że najważniejszym celem jest zabawa. Nie przejmuj się zbyt mocno zasadami czy "optymalnym" odgrywaniem postaci - z czasem wszystko przyjdzie naturalnie.

Zalecane materiały dla początkujących

Oto zestaw materiałów, które pomogą Ci rozpocząć przygodę z D&D i stopniowo rozwijać swoją wiedzę.

Podstawowe podręczniki

Najważniejsze książki, które warto mieć w swojej kolekcji:

  • Podręcznik Gracza (Player's Handbook) - absolutna podstawa, zawiera zasady tworzenia postaci, walki, zaklęcia i wiele więcej
  • Zestaw Startowy D&D (D&D Starter Set) - świetna opcja dla początkujących, zawiera uproszczone zasady, gotowe postacie i przygodę
  • Przewodnik Mistrza Podziemi (Dungeon Master's Guide) - dla osób, które chcą prowadzić gry jako MG

Narzędzia online

Przydatne strony i aplikacje, które ułatwią naukę i grę:

  • D&D Beyond - oficjalna platforma cyfrowa z podręcznikami, kreatorami postaci i narzędziami do gry
  • Roll20 - platforma do gry online, z wirtualnymi stołami, kośćmi i kartami postaci
  • DnD Spells - kompendium zaklęć z możliwością filtrowania i wyszukiwania
  • Kobold Fight Club - narzędzie do balansowania spotkań bojowych

Materiały uzupełniające

Dodatkowe zasoby, które wzbogacą Twoje doświadczenie:

  • Zestaw kości RPG - własny komplet kości do gry (k4, k6, k8, k10, k12, k20)
  • Ekran MG - przydatny dla prowadzących, zawiera tabele i skróty zasad
  • Miniaturki - figurki reprezentujące postacie i potwory na polu bitwy
  • Maty do gry - siatki do zaznaczania pozycji podczas walki
  • Podcasty i kanały YouTube - np. Critical Role, Dimension 20, Web DM - inspirujące przykłady rozgrywki

Najczęściej popełniane błędy przez początkujących

Poznaj typowe pułapki, w które wpadają nowi gracze, i dowiedz się, jak ich uniknąć.

Błędy w mechanice

  • Mylenie modyfikatora z wartością cechy - pamiętaj, że do rzutów dodajesz modyfikator (np. +3), a nie wartość cechy (np. 16)
  • Zapominanie o bonusie z biegłości - dodaj go do testów umiejętności i ataków, w których masz biegłość
  • Nieprawidłowe liczenie obrażeń - pamiętaj o dodaniu modyfikatora cechy do obrażeń (zwykle Siły lub Zręczności)
  • Mylenie akcji, akcji bonusowej i reakcji - każda z nich ma swoje zastosowania i ograniczenia
  • Nieprawidłowe zarządzanie zaklęciami - śledzenie slotów zaklęć, komponentów i czasów rzucania

Błędy w rozgrywce

  • Traktowanie D&D jak grę "do wygrania" - to gra o współpracy i opowiadaniu historii, nie o pokonaniu MG
  • Działanie wbrew grupie - tworzenie konfliktów w drużynie może być destrukcyjne dla zabawy
  • Nadmierne planowanie - czasem najlepsze jest spontaniczne działanie, a plany i tak rzadko przetrwają kontakt z przeciwnikiem
  • Strach przed improwizacją - nie bój się wyjść poza schemat i próbować nietypowych rozwiązań
  • Zbyt dosłowne traktowanie zasad - zasady są wskazówkami, a MG ma ostatnie słowo w ich interpretacji

Jak sobie radzić z błędami?

Popełnianie błędów jest naturalną częścią nauki D&D. Oto kilka wskazówek, jak sobie z nimi radzić:

  • Nie bój się przyznać, że czegoś nie wiesz - pytaj bardziej doświadczonych graczy lub MG
  • Prowadź notatki - zapisuj zasady, które sprawiają ci trudność, aby łatwiej je zapamiętać
  • Używaj zakładek w podręczniku - oznacz najważniejsze sekcje, do których często zaglądasz
  • Przygotuj ściągawkę - spisz najważniejsze zasady dotyczące twojej postaci na małej kartce
  • Bądź cierpliwy dla siebie i innych - nauka zasad wymaga czasu, a każdy kiedyś był początkujący

Pamiętaj, że najważniejsza jest zabawa i wspólne tworzenie historii. Jeśli wszyscy dobrze się bawią, to nawet z drobnymi błędami mechanicznymi gra będzie udana!